TMJ de “Master link”

Lees het artikel in: Quarters & Paints

Door:  Huub Rietberg

Als instructeur en als NBD (Natural Balance Dentistry) gecertificeerd paardentandarts werk ik dagelijks met een grote diversiteit aan paarden. Als ik met een nuchtere blik kijk naar de paarden industrie dan krijg ik het gevoel dat voor iedere kwaal een aparte oplossing gevonden moet worden. De markt is overspoeld met medicamenten, supplementen, dekens, allerlei apparatuur voor fysiotherapie,  om nog maar te zwijgen over al de medicatie ontwikkeld voor maagzweren, zenuwafwijkingen, ontstekingen en ga zo maar verder….

Hoe zou het toch komen dat onze paarden zo uit balans zijn en zoveel medicatie nodig hebben?  Komt het omdat we meer van onze paarden vragen, meer druk op ze zetten om te presteren of misschien te vaak op wedstrijd gaan? Al deze zaken kunnen de oorzaak zijn van de onbalans in onze paarden. Ik geloof echter dat de meeste paardenmensen (inclusief de medische tak) niet op de hoogte zijn van de invloed die de TMJ (Temporo Mandibular Joint – Kaakgewricht) heeft op het paard betreffende balans, biomechanica, spijsvertering en algehele gesteldheid! In mijn beschouwing is de TMJ de “Master Link”. Wanneer je deze master link hersteld naar de ideale positie zullen veel van de bovengenoemde kwalen eenvoudigweg verdwijnen en/of zich niet ontwikkelen.

Het kaakgewricht (TMJ) is een kritiek punt voor het paard om te overleven en voor zijn algehele gesteldheid. Het heeft drie belangrijke functies: het kauwen van ruwvoer, ondersteuning van het zenuwcentrum en de proprioceptie. Proprioceptie of positiezin (ook wel kinesthesie genoemd) is het vermogen van een paard om de positie van het eigen lichaam en lichaamsdelen waar te nemen. Met een gebit dat gebalanceerd is door een NBD paardentandarts kan het paard zelfstandig zijn welzijn beter onderhouden. Alles, van vertering van voedsel tot celdeling en snellere genezing zullen op een natuurlijke manier beter ondersteund worden doordat de TMJ maximale bewegingsvrijheid heeft maar ook optimaal ondersteund word door het gebit.

AFSPRAAK MAKEN (klik hier)

Anathomie:

De TMJ is de samenkomst van de Temporalis en de Mandibular zoals hieronder weergegeven:

Het gewricht bestaat uit 2 delen, het bovenste deel, de temporalis heeft een ondiepe com en het onderste deel, de mandibule heeft een daarin passende bolling en een deel dat door de opening in de temporalis steekt (Coronoid process). Het gewricht biedt voldoende bewegingsruimte om, van voor naar achteren, van links naar rechte en roterend te bewegen. Het is een van de meest veelzijdige gewrichten in het paard. Het is daarnaast wel een heel strak gewricht dat bij elkaar gehouden wordt door pezen, ligamenten en een complexe structuur van zeer krachtige spieren.

aarbij wordt het gehele paard aangestuurd door een netwerk van zenuwen. Veel van die zenuwbanen die door het gehele paard lopen passeren de TMJ zoals hieronder weergegeven:

Wanneer er dus iets niet goed zit in het kaakgewricht heeft dit direct invloed op het gehele paard. Het kaakgewricht kan dus met recht de “Master Link” genoemd worden.

TMJ onbalans/TMD:

Als het gebit van het paard niet of niet op de juiste wijzen wordt onderhouden kan het paard pijn ontwikkelen in het kaakgewricht. Als die pijn duidelijk wordt en zich uitbreidt dan noemen we deze aandoening TMD (Temporo Mandibular Dysfunction). Wat begint als een beetje oncomfortabel in het kaakgewricht ontwikkelt zich in een knallende hoofdpijn. U merkt dat aan het moeilijker buigen van uw paard tot aan extreme gedragsverandering, protest op het bit of neusdruk en het staken van werk. Wanneer u eenmaal weet waar u op moet letten kan deze aandoening eenvoudig herkend worden. De evaluatie is wel iets subtieler dan alleen maar even checken of er scherpe puntjes aan de kiezen zitten. Deze aandoening wordt dan ook vaak over het hoofd gezien door de gevestigde geneeskunde en niet NBD geschoolde paardentandartsen.

AFSPRAAK MAKEN (klik hier)

Hoe herken je TMJ onbalans/TMD:

1: Observeer het paard als het aan het kauwen is. Let op een symmetrische beweging van de kaak. Kijk of hij/zij beide zijden goed en evenredig gebruikt. Houdt hij/zij het hoofd wat schuin tijdens het kauwen? Laat het paard proppen vallen uit zijn mond? Ook wanneer het paard niet eet kun je aan de symmetrie van het hoofd al veel aflezen. Staan beide ogen, oren en neusgaten ongelijk? Hoe ziet de botstructuur van het hoofd er uit, is dat symmetrisch? De kaak en de bespieding van het hoofd zijn die symmetrisch? Al deze zaken zeggen veel over hoe het paard zich beweegt tijdens het kauwen maar ook tijdens beweging in het werk.

2: Evalueer de snijtanden. Het patroon van de snijtanden, de lengte, de hoek waarin ze staan hebben allemaal invloed op de biomechanica van de TMJ. Kijk recht naar de snijtanden om te kijken of ze recht staan en netjes op elkaar aansluiten. Wanneer er afwijkingen in de snijtanden dan zijn er afwijkingen in het kaakgewricht en dus ook op andere plaatsen in het lichaam. Kijk van de zijkant naar de snijtanden of er een overbeet of onderbeet is en kijk of er voldoende vrijheid is in beweging van links naar rechts en van voor naar achter terwijl de voortanden elkaar raken (occlusie). Controleer de voorwaarts – achterwaartse beweging door een vinger tegen de voortanden te leggen waar boven en onder elkaar raken. Wanneer het hoofd omhoog beweegt zullen de onder tanden naar achteren bewegen en bij een beweging van het hoofd naar beneden komen de onderste tanden naar voren.

Links:  Een paard met een overjet!  Devoorwaartse -achterwaartse beweging wordt hier beperkt doordat de overjet een rand creëert waar het paard/TMJ door gecomprimeerd wordt. Beperking in beweging is hier zeker!

 

 

 

Rechts: Dit paard heeft een “wedge” en zal moeilijk naar rechts buigen omdat die beweging druk zet op de rechter TMJ waardoor het onmogelijk word voor dit paard zijn rechter kant los te laten en te ontspannen voor buiging. Ook zien we dat de boven en onderkant niet op elkaar aansluiten en dit paard hier al mee aangeeft links georiënteerd te zijn.

 

 

3: Luisteren! Luister naar het geluid dat het gebit maakt tijdens het kauwen. Er zou een gelijkmatige harmonieuze maling hoorbaar moeten zijn. Plop-, knars of piepgeluiden geven aan dat de vlakken van de kiezen niet goed over elkaar schuiven en dus het maalproces beïnvloeden. Tevens is er dan spraken van een beperking in de bewegingsvrijheid van de TMJ. Een paard zou het beste op de grond gevoerd worden zodat het de hals en de kaak ver naar beneden kan strekken. Dit zorgt er voor dan de het Atlanto-Axiel gewricht (C1-C2) opent, de kiezen elkaar optimaal raken en de spieren en weke delen in perfecte balans zijn tussen spanning en ontspanning. Dit zorgt voor een perfecte kauwbeweging, neurologische input en levert ontspanning op in het hoofd van het paard.

4: Zachte palpatie van de TMJ kan gevoeligheid aangeven en asymmetrie tussen beide zijden in de ruimte tussen het gewricht kan zo ontdekt worden. De ene kant kan ondiep en zacht aanvoelen terwijl de andere kant strak en aangespannen voelt! Ook palpatie en observatie van de spieren op het voorhoofd en op de wangen geeft bij asymmetrie aan dat de kaak niet in balans is dus de TMJ gecomprimeerd en /of niet optimaal gebruikt kan worden.

 

AFSPRAAK MAKEN (klik hier)

De NBD behandeling:

Nadat de bovengenoemde evaluatie is gebeurt en er worden afwijkingen gevonden kunt u het beste op zoek naam een NBD (Natural Balance Dentistry) gecertificeerde tandarts. NBD paardentandartsen zijn zich bewust van het effect dat een beperking in het kaakgewricht teweeg kan brengen in het gehele lichaam. Een NBD paardentandarts zal uw paard ook op deze manier evalueren en niet alleen maar even kijken of er haken of scherpen punten op de kiezen zitten. Ik ben een groot promotor van NBD omdat ik zie dat deze manier van behandelen gericht op het gehele paard een veel anatomisch correctere behandelwijze oplevert. Ik heb het gevoel dat de paardentandheelkunde zich steeds verder ontwikkeld in de richting van gemak voor de behandelaar in plaats van wat correct en in de voordeel van het comfort van het paard is.

Een NBD paardentandarts werkt met speciaal ontwikkelde, voor het paard ergonomische handinstrumenten waardoor zeer precies en met een zeer direct gevoel gewerkt kan worden. Het speculum gaat maar minimaal open en het paard wordt behandeld in een natuurlijke positie waarbij vaak op de knieën gewerkt wordt.

Het gebruik van elektrische instrumenten is niet aan te raden omdat het niet in het belang van het paard is maar voor het gemak van de gebruiker is ontwikkeld. Meestal is het gebruik ervan alleen maar mogelijk onder zware verdoving. Vaak wordt het paard dan in een zeer onnatuurlijke positie omhoog gehouden om te kunnen werken. Electrische instrumenten zijn zo efficiënt dat alleen een echte kunstenaar hiermee precies genoeg kan werken zonder te veel of op verkeerde plaatsen tanddelen te verwijderen.

Er wordt beweert dat veel aandoeningen met betrekking tot TMD en andere neurologische aandoeningen vaak het gevolg zijn van het te veel, te vaak en op verkeerde plaatsen verwijderen van delen van de kiezen. Een NBD tandarts zal daarom niet met elektrische instrumenten werken.

Een NBD tandarts concentreert zich op een juiste biomechanische beweging van de kaak tijdens het kauwen en tijdens het werk van het paard.

AFSPRAAK MAKEN (klik hier)

Samenwerking:

Nadat uw paard een NBD behandeling heeft ondergaan is er werk aan de winkel voor de andere leden van het team zoals een Cranio -Sacral therapeut of bodyworker om de in het verleden ontstane onbalans in het lichaam te helpen herstellen.

Een Cranio-Sacral therapeut zorgt er voor dat het contact tussen hoofd en staart wordt verbetert door lichte manipulatie van de facia. De zenuwen die allemaal met elkaar in verbinding staan en die het gehele paard aansturen komen daardoor weer volledig in functie en zorgen op die manier dat uw paard beter beweegt en zich beter voelt.